19 – 23 listopada 2008
WIELKA LEKCJA
GEOGRAFII 2008
21 listopada 2008 r
Zgłosiłam 7 osobową
reprezentację szkoły do udziału w Wielkiej Lekcji Geografii, która odbędzie się
w ramach 10. EXPLORERS FESTIVAL. Tematem tegorocznej lekcji będą SYSTEMY GÓRSKIE
ŚWIATA - PRZYRODA I LUDZIE GÓR. Podczas lekcji będziecie mieli okazję wysłuchać
3 wykładów, o tematyce których możecie przeczytać poniżej. Końcowym akcentem
lekcji jest TEST na Najlepszego Młodego Geografa: PRZYRODA
I LUDZIE GÓR (ZAKRES MATERIAŁU: Geologia,
hipsometria, klimat, wody, roślinność
i fauna gór. Zagospodarowanie środowiska górskiego. Alpinizm.)
Jeśli jesteś zainteresowana/y
wzięciem udziału w Wielkiej Lekcji Geografii i teście na Najlepszego Geografa
zgłoś się do p.prof. Anny Kodyniak lub wyślij do mnie wiadomość
, wybierz jeden z
wymienionych powyżej tematów (zakres materiału), z których przygotujesz się i
zakwalifikuj się do geograficznej reprezentacji IV LO. Kwalifikacje odbędą się w
październiku 2008 - masz dość czasu żeby się przygotować.
Z geograficznym pozdrowieniem - Anna Kodyniak
Miejsce - Aula Wydziału Zarządzania UŁ. ul. Matejki 22/26 Łódź
Tematy wykładów:
Wykład 1: Jak powstają góry? O nowej koncepcji orogenezy. Wykładowca: dr Piotr Czubla (Katedra Geologii Uniwersytetu Łódzkiego) - poczytaj o wykładzie i prelegencie
Wykład 2: Klimat i bioklimat gór w życiu człowieka. Wykładowca: dr Anita Bokwa ( Zakład Klimatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego) - poczytaj o wykładzie i prelegencie
Wykład 3: Andyjskie naj... - geograficzne rekordy i osobliwości Andów. Wykładowca: dr Wojciech Lewandowski (Zakład Geoekologii Uniwersytetu Warszawskiego) - poczytaj o wykładzie i prelegencie
Temat:
SYSTEMY GÓRSKIE ŚWIATA - PRZYRODA I LUDZIE GÓR
Wykład 1: Jak powstają góry? O nowej
koncepcji orogenezy
Koncepcja i teoria tektoniki płyt są prawdziwą rewolucją w naukach o Ziemi. W
oparciu o tektonikę płyt litosfery interpretowane są wszystkie procesy
endogeniczne i wiele procesów egzogenicznych. Doskonale wpisują się w ten model
ruchy górotwórcze. Wykład przedstawia procesy górotwórcze jako zjawisko,
wynikające z przemieszczania się płyt litosferycznych. Dowiemy się między
innymi, dlaczego właściwie nie ma gór starych, czym różnią się góry od
górotworów i po co w ogóle wyróżnia się te ostatnie. Okażę się, dlaczego Tybet
wznosi się tak wysoko, mimo że pasmem górskim nie jest, skąd wzięły się
niebotyczne szczyty Himalajów
i Hindukuszu, gdzie podziały się wysokie góry Finlandii, Karelii, środkowej
Australii i północno-wschodniej Polski i czy Sudety zawsze były górami średnimi.
Wykładowca: dr Piotr Czubla (Katedra Geologii Uniwersytetu
Łódzkiego)
Dr Piotr Czubla jest absolwentem Wydziału Geologii
Uniwersytetu Warszawskiego, pracuje w Katedrze Geologii na Wydziale nauk
Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego. Jest wspólautorem podręczników –
geografii fizycznej dla szkół średnich i geologii dla studentów uczelni
wyższych. Prowadzi wykłady i ćwiczenia z geologii na Uniwersytecie Łódzkim i na
Politechnice Łódzkiej. Teoretyczną wiedzę konfrontuje z realiami geologicznymi w
terenie, m.in. podczas ćwiczeń na Dolnym Śląsku. W ramach aktywności naukowej
zajmuje się geologią plejstocenu, zagadnieniami ochrony litosfery oraz
środowiskowymi (geologicznymi) uwarunkowaniami rozwoju społeczno-ekonomicznego.
Jest m.in. członkiem Polskiego Towarzystwa Geograficznego, uczestniczy w
wyprawach i wycieczkach geograficznych, uprawia aktywną turystykę górską.
Wykład 2: Klimat i bioklimat gór w życiu
człowieka
Góry zajmują 20% powierzchni lądów, ale warunki klimatyczne tam panujące są
nadal dość słabo poznane. Spośród 11 620 stacji meteorologicznych WMO tylko 15
leży powyżej 4000 m n.p.m. Do najsłynniejszych stacji górskich należą
obserwatoria na Fuji w Japonii (3716 m n.p.m.), Jungfraujoch w Szwajcarii (3177
m), Sonnblick w Austrii (3106 m), Zugspitze w Niemczech (2962 m) i na Kasprowym
Wierchu (1991 m). Klimat w górach szybko zmienia się z wysokością; przejawem
tego zróżnicowania są piętra klimatyczne i związane
z nimi piętra roślinne. W tropikalnym układzie pięter, najwyraźniej rozwiniętym
w Andach, dominuje pionowe zróżnicowanie warunków wilgotnościowych: podnóża gór
są zwykle suche, wyżej panuje bujna roślinność tzw. lasów mglistych, najwyższe
partie obejmuje zimna pustynia górska oraz pojawiają się trwałe pola firnowe i
lodowce. W alpejskim układzie, występującym w umiarkowanych
i wysokich szerokościach geograficznym przewodnim czynnikiem różnic klimatu i
krajobrazu jest temperatura: dolne części gór obejmują lasy, ponad którymi
pojawiają się kosodrzewina lub inne zarośla, łąki alpejskie, a najwyżej –
lodowce. Dla człowieka klimat górski jest bodźcowy, nieprzyjazny, a nawet
niebezpieczny. Szczególną barierę dla egzystencji człowieka stanowi niedobór
tlenu
w powietrzu i szybko obniżające się z wysokością ciśnienie atmosferyczne. Pobyt
w wysokich górach musi poprzedzać długa aklimatyzacja; zawsze też trzeba się
liczyć z gwałtownymi zmianami warunków pogodowych, ze śnieżycami, huraganowymi
wiatrami
i wyładowaniami burzowymi.
Wykładowca: dr Anita Bokwa ( Zakład Klimatologii
Uniwersytetu Jagiellońskiego)
Dr Anita Bokwa jest adiunktem w Instytucie Geografii i
Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kieruje Stacją Terenową
UJ w Gaiku Brzezowej na Pogórzu Wielickim, która od wielu lat prowadzi badania
klimatu lokalnego, śledząc m.in. zmianę warunków klimatycznych pod wpływem
zbiornika zaporowego na Rabie. Dr A. Bokwa opublikowała ponad 70 artykułów
naukowych z zakresu klimatologii i bioklimatologii. Oryginalną dziedziną Jej
zainteresowań jest społeczna percepcja zjawisk klimatycznych. Jest przewodniczą
Międzynarodowego Towarzystwa Naukowego ESPERE (Environmental Science Published
for Everybody Round the Earth)
i współautorką Encyklopedii Klimatologicznej ERSPERE (www.espere.net). Pracuje w
Komitecie do spraw Edukacji przy European Geosciences Union, w Oddziale
Krakowskim Polskiego Towarzystwa Geograficznego i w Komitecie Olimpiady
Geograficznej
i Nautologicznej.
Wykład 3: Andyjskie naj... - geograficzne
rekordy i osobliwości Andów
Do andyjskich naj... należą najwyższe wierzchołki, tworzące „koronę Andów”;
wśród nich są najwyższe wulkany świata. Do najwspanialszych tworów przyrody
nieożywionej należą najgłębsze kaniony, penitenty, viento blanco, faunę i florę
reprezentują m.in. frailejony, kondory, gwanco, wigonie. Człowiek założył w
Andach najwyżej położone osady, zbudował najwyżej leżące kopalnie.
W Andach mamy najdłuższą i najwyżej biegnącą kolej linową. Odkrywamy inkaskie
mumie i grobowce, ulokowane powyżej 6000 m n.p.m.
Wykładowca: dr Wojciech Lewandowski (Zakład Geoekologii
Uniwersytetu Warszawskiego)
Dr Wojciech Lewandowski jest geografem – geoekologiem,
pracuje na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego.
Uczestniczył w wielu ekspedycjach alpinistycznych i naukowych, był m.in. na
Spitsbergenie, w Alpach, na Kaukazie,
w Himalajach i Hindukuszu, Karakorum, Andach i Kordylierach. Od wielu lat
pasjonuje się Ameryką Łacińską: zdobył tam takie szczyty, jak Aconcagua, Ramado
Cotopaxi, Chimborozo, Orizaba, Pico Bolivar, Tchamaluco, Potosi, Mercedario Ojos
de Salado, Chachani... Wędruje po Polsce rowerem, konno, kajakiem i pieszo, ze
szczególnym sentymentem wraca zawsze w Tatry; napisał przewodnik po Tatrach.
Jest autorem wielu książek naukowych i popularno-naukowych o tematyce
geograficznej, ekologicznej i alpinistycznej, wśród nich „100 najpiękniejszych
szczytów świata”, „Wysokogórski alfabet”, „Wyżej niż kondory – 70 lat później”.
Współpracuje
z redakcjami czasopism górskich i ekologicznych, z radiem i telewizją. Był
pomysłodawcą projektu „Wyżej niż kondory – 70 lat później.
TEST na Najlepszego Młodego Geografa:
Przyroda i ludzie gór.
Geologia, hipsometria, klimat, wody, roślinność i fauna gór. Zagospodarowanie
środowiska górskiego. Alpinizm.
Prof. dr hab. Krzysztof Kożuchowski (Uniwersytet Łódzki, Instytut Nauk o Ziemi)