TEMAT ZAJĘĆ

ZAKRES WIADOMOŚCI DO POWTÓREK

ZADANIA MATURALNE Z GEOGRAFII

Kartograficzne metody przedstawiana zjawisk jakościowych i ilościowych na mapach

Odwzorowania kartograficzne i ich klasyfikacje. Obraz siatek kartograficznych w różnych odwzorowaniach. Obliczenia zadań z przeliczania skal

Ćwiczenia z czytania mapy topograficznej

Rozwiązywanie zadań maturalnych z działu: Kartografia

KARTOGRAFICZNE PODSTAWY GEOGRAFII

Siatka geograficzna i siatka kartograficzna – podobieństwa i różnice.

Mapa – charakterystyka jej elementów. Klasyfikacja map (ze względu na skalę, treść, zastosowanie, szczegółowość przedstawianych zjawisk)

Skala – podział skal wraz z przykładami. Przeliczanie skal. Zadania z obliczania odległości, powierzchni i skali mapy. Rozróżnianie skal dużych i małych.

Odwzorowania kartograficzne – ich podziały i charakterystyka. Klasyfikacje odwzorowań kart. ze względu kształt siatki kartograficznej (figurę rzutowania), zniekształcenia, położenie figury rzutowania, źródło światła. Charakterystyka siatki kartograficznej w odwzorowaniach normalnych: walcowym, stożkowym i azymutalnym – (wygląd południków i równoleżników, odstępy między nimi, gdzie występują największe a gdzie najmniejsze zniekształcenia, do przedstawiania, jakich obszarów służy).

Kartograficzne metody przedstawiania zjawisk na mapach. Umiejętność ich rozróżniania, rozpoznawania na podstawie przykładów, opisu poszczególnych metod użytych w konstrukcji wybranych map.

Powstanie i budowa Wszechświata. Ciała niebieskie Układu Słonecznego. Kalendarz

Rozwiązywanie zadań maturalnych

Omówienie powstania Wszechświata (teoria Wielkiego Wybuchu), jego budowy. Umiejscowienie Układu Słonecznego we Wszechświecie.

Charakterystyka ciał niebieskich wchodzących w skład Układu Słonecznego.

 Historia poglądów na kształt i rozmiary Ziemi. Geoida i elipsoida obrotowa. Rozmiary Ziemi.

Ruchy Ziemi: wirowy, obiegowy – ich charakterystyka, dowody i następstwa. Rachuba czasów na Ziemi (ich rodzaje), południk zmiany daty, zależność czasu od długości geograficznej, kąt padania promieni słonecznych w różnych porach roku w zależności od szerokości geograficznej, strefy oświetlenia Ziemi.

Obliczanie zadań z zależności czasu miejscowego od długości geograficznej i kąta padania promieni słonecznych od szerokości geograficznej.

Długość i szerokość geograficzna – definicje i sposoby ich pomiaru. Wyznaczanie współrzędnych geograficznych wskazanych punktów i obszarów.

Kalendarz na Ziemi (przede wszystkim juliański i gregoriański)

Umiejętność przedstawienia na rysunku stref oświetlenia Ziemi, drogi Ziemi dookoła Słońca, oświetlenia Ziemi w dniach:21.III, 22.VI, 23.IX, 22XII;

Skład i budowa atmosfery, układy baryczne, wiatry górskie, wiatry regionalne; temperatura i jej rozkład na Ziemi. Zmiany temperatury wraz z wysokością.

Rozwiązywanie zadań maturalnych z działu: Atmosfera

Charakterystyka składu i budowy atmosfery (skład procentowy + charakterystyka poszczególnych sfer: wysokość zalegania, zmiany temperatury, cechy charakterystyczne)

 Rozkład temperatury na powierzchni Ziemi (w lipcu i styczniu) – przyczyny zróżnicowania temperatury. Temperatury ekstremalne (rozkład miejsc o najwyższej i najniższej temperaturze – mapa!!!). Zmiany temperatury wraz z wysokością – przemiany adiabatyczne wraz z gradientami.

Ciśnienie atmosferyczne i jego rozkład na Ziemi. Układy baryczne.

Wiatry efektem wyrównywania ciśnień. Związek wiatru z ciśnieniem atmosferycznym, globalna cyrkulacja atmosfery: (pasaty, antypasaty, wiatry wschodnie i zachodnie, równikowy pas ciszy, prądy konwekcyjne na równiku i na zwrotnikach). Cyrkulacja monsunowa. Wiatry lokalne: (bryza, górskie: fen, zboczowe, mistral, bora i in.). Cyklony – ich nazwy lokalne, sposób powstania, obszary występowania i skutki.

Różnica między pogodą a klimatem oraz charakterystyka ich elementów.

Charakterystyka strefowego układu klimatów na Ziemi

Przykłady i skutki zanieczyszczenia atmosfery przez człowieka.

• Klimat Polski.

Charakterystyka czynników meteorologicznych i geograficznych wpływających na klimat Polski. (Umiejętność czytania map z atlasu np. rozmieszczenie ośrodków barycznych oraz mas powietrza napływających nad Polskę)

 Charakterystyka elementów klimatu Polski (temperatury w lipcu i styczniu, opady w półroczu ciepłym i chłodnym, amplitudy roczne temperatury, wiatry - w tym wiatry lokalne: bryza i fen)

Umiejętność analizy diagramów klimatycznych, map klimatycznych, rozkładu temp. itp. Umiejętność obliczania średniej rocznej temp., amplitudy dobowej i rocznej temp., rocznych opadów, temperatury na stoku opartej na gradientach adiabatycznych przy znajomości wysokości stoku. Konstrukcja prostych schematów w celu wyjaśnienia np. powstania fenu, ogólnej cyrkulacji powietrza, powstania cyklonu itp.

Cechy fizyczne i chemiczne wody morskiej.  Jeziora kuli ziemskiej i ich klasyfikacje. Wody podziemne i ich podział. Powstanie , rozmieszczenie i klasyfikacja lodowców.

Rozwiązywanie zadań maturalnych z działu: hydrosfera

Typy mórz. Właściwości wody morskiej i ich charakterystyka:

• Temperatura – charakterystyka rozkładu, przyczyny
• Barwa wody morskiej
• Zasolenie wody morskiej – charakterystyka +rozkład + przyczyny zróżnicowania

  Ruchy wody morskiej: falowanie (typy fal np. wiatrowa, przyboju, tsunami, martwa, sejsza, kipiel); pływy morskie wraz z charakterystyką; prądy morskie (podział, obszary powstawania, strefy konwergencji, upwelling, cyrkulacja na poszczególnych oceanach, El Ninio)

Rzeki i systemy rzeczne świata (Mapa!!!) Typy zasilania rzek, reżimy rzeczne – proste i złożone, główne rzeki według kontynentów, podstawowe pojęcia: dorzecze, zlewisko, dział wodny, obszar bezodpływowy, rzeka główna, dopływ, system rzeczny, źródło, ujście itp.

Jeziora kuli ziemskiej i ich charakterystyka. Podziały jezior (ze wzgl. na zasolenie, przepływ, genezę, zawartość substancji organicznych). Rozmieszczenie jezior na Ziemi (Mapa!).

Lodowce i lądolody na Ziemi. Proces tworzenia się lodu lodowcowego na Ziemi. Przyczyny i rozkład granicy wiecznego śniegu na półkuli północnej i południowej.Podział lodowców z przykładami. Budowa lodowca dolinnego (przekrój poprzeczny i rzut z góry) i lądolodu. Rozmieszczenie lodowców na Ziemi (mapa!).

Charakterystyka wód podziemnych – Podstawowe pojęcia: infiltracja, krasowatość, szczelinowość, warstwy przepuszczalne i nie, zwierciadło napięte i zwierciadło swobodne itp. Wody w strefie aeracji i saturacji. Budowa studni artezyjskiej i rozmieszczenie największych basenów artezyjskich na Ziemi. Rodzaje źródeł.

Umiejętność: tworzenia i interpretowania profilu batymetrycznego, wskazania na mapie dorzeczy, działów wodnych, zlewisk określonych rzek oraz wskazanie obszarów bezodpływowych; Analiza wykresów obrazujących: reżimy rzeczne, schematów przedstawiających poszczególne typy lodowców, rozmieszczenie typów wód podziemnych wraz z głębokością. Konstrukcja i interpretacja granicy wiecznego śniegu oraz schematu cyrkulacji prądów morskich. Znajomość wszystkich elementów hydrosfery i wskazanie ich na mapie świata (np. mórz, cieśnin, kanałów, rzek, jezior itp.).

• Wody w Polsce.

Rzeki – znajomość zlewisk i dorzeczy występujących na terenie naszego kraju (mapa), główne dopływy największych rzek Polski + charakterystyka Wisły, Odry i Warty. Cechy dorzeczy rzek Polski (m.in. reżim, obszary źródłowe, asymetria, zgodność z ukształtowaniem powierzchni, zgodność ze strefą klimatyczną, typy ujść)

Jeziora Polski: typy genetyczne jezior z ich rozmieszczeniem i przykładami, zbiorniki sztuczne - ich rozmieszczenie i znaczenie;

Wody podziemne – typy wód mineralnych, wody artezyjskie.

Morze Bałtyckie – powstanie i charakterystyka.

Bilans wodny Polski. Wykorzystanie gospodarcze wód. Obszary nadwyżek i niedoborów wody. Leje depresyjne spowodowane nadmierną eksploatacją, górnictwem, rolnictwem. Kanały.

Rozwiązywanie zadań maturalnych z litosfery

Budowa i właściwości wnętrza Ziemi.

Charakterystyka poszczególnych warstw: głębokość zalegania, warstwy nieciągłości, pierwiastki budujące daną warstwę, temperatura, gęstość skał; Stopień geotermiczny (przykłady jego wartości na Ziemi); Sposoby badania wnętrza Ziemi

Ogólna charakterystyka minerałów + skala Mohsa (def., minerały skałotwórcze, złożowe, mineraloidy, rudy itp.)

Podział i charakterystyka skał z przykładami (skały magmowe: głębinowe, wylewne i o budowie porfirowej; skały osadowe: pochodzenia organicznego [roślinnego i zwierzęcego], okruchowe [luźne, spoiste i zwięzłe], pochodzenia chemicznego)

Metody badania wieku względnego i bezwzględnego skał

Dzieje Ziemi – tabela stratygraficzna

Współczesne poglądy na ruchy skorupy ziemskiej ( teoria Wegenera i teoria tektoniki płyt litosfery – charakterystyka i dowody (paleontoligiczne, paleogeograficzne, paleoklimatyczne i paleomagnetyczne), następstwa ruchu płyt – Mapa! Podobieństwa i różnice pomiędzy tymi dwoma teoriami. Pojęcia takie jak: subdukcja, geosynklina, dolina ryftowa, uskok transformacyjny, łuki wysp, prądy konwekcyjne magmy, Pangea, Laurazja, Gondwana. Wskazanie na mapie płyt litosfery i form, które tworzą się na ich granicach.

Czynniki endogeniczne kształtujące powierzchnię Ziemi i ich charakterystyka. Wulkanizm, plutonizm, trzęsienia ziemi, ruchy epejrogeniczne, ruchy izostatyczne, ruchy orogeniczne: orogenezy, które miały miejsce w przeszłości + główne pasma, które w tych orogenezach powstały. Rodzaje gór: wulkaniczne, fałdowe i zrębowe wraz z charakterystyką i przykładami.

Struktury fałdowe (fałdy: stojący, pochyły, leżący, obalony; płaszczowina) i zrębowe (zręby, rowy tektoniczne, fleksury) wraz z rodzajami uskoków (normalny, pionowy, odwrócony, przesuwczy). Charakterystyka tych struktur wraz z przykładami.

Struktury tektoniczne na kontynentach (górotwory orogenezy kaledońskiej, hercyńskiej, alpejskiej; tarcze krystaliczne i platformy) i ich rozmieszczenie – mapa geologia-tektonika.

Położenie Polski na tle struktur geologicznych Europy oraz budowa geologiczna Polski. (Charakterystyka trzech podstawowych jednostek tektonicznych Europy: Archeoeuropa, Paleoeuropa, Neoeuropa – ich zasięg i cechy charakterystyczne; Charakterystyka 10 jednostek tektonicznych Polski: kiedy powstały, czym się charakteryzują, jakie surowce mineralne na nich występują i kiedy te surowce powstały).

Rozwiązywanie zadań maturalnych z litosfery

Czynniki egzogeniczne i ich charakterystyka oraz wpływ na kształtowanie powierzchni Ziemi.

• Działalność erozyjna, transportowa i akumulacyjna poszczególnych czynników oraz charakterystyka form, które na skutek tej działalności powstały z przykładami i ilustracją tych przykładów na mapie.
• Znajomość terminologii – nazewnictwa procesów i form np. denudacja, eworsja, sedymentacja, deflacja, korazja, erozja wgłębna, abrazja itp.

Przy charakterystyce poszczególnych czynników nie zapomnij o:

Działalność wód płynących – działalność rzeki w odcinku górnym, środkowym, dolnym (typy ujść rzecznych), rozmieszczenie i podział wodospadów na Ziemi, kaniony, meandry i starorzecza itp.

Działalność eoliczna – podział pustyń ze wzgl. na genezę i budowę oraz ich rozmieszczenie na kuli ziemskiej.

Działalność mórz – rodzaje wybrzeży wraz z charakterystyką, typy osadów dennych.

Działalność wód podziemnych – kras powierzchniowy i podziemny, obszary krasowe na świecie i w Polsce.

Działalność lodowców, lądolodów i wód fluwioglacjalnych – formy nizinne, górskie, formy peryglacjalne.

Charakterystyka wielkich form powierzchni litosfery.

• Na kontynentach: niziny + depresje, wyżyny + kotliny, góry – MAPA!!!
• Dna oceanicznego: szelfy, stok cokołu kontynentalnego, baseny oceaniczne, grzbiety oceaniczne wraz z dolinami ryftowymi, guyoty, rowy oceaniczne – MAPA!!!

Umiejętności: ilustracja odpowiedzi narysowanymi przez siebie schematami, wykresami, rysunkami. Dobra znajomość mapy fizycznej świata w zakresie: wulkanów, obszarów sejsmicznych, asejsmicznych, tektoniki, gór, pustyń, wodospadów, rzek, wybrzeży morskich, rzeźby powierzchni Ziemi. Analiza wykresów, tabel, rysunków, schematów, map, profili geologicznych, krzywej hipsograficznej. Wyjaśnienie związków między poszczególnymi elementami np. związku między teorią tektoniki kier a zjawiskami wulkanicznymi, czy obszarami sejsmicznymi itd. Ocena skutków trzęsień ziemi i wybuchów wulkanów oraz innych czynników kształtujących powierzchnię Ziemi.

• Plejstocen w Polsce.

 Co spowodowało oziębienie klimatu w trzeciorzędzie? Gdzie było centrum zlodowaceń? Kiedy miały miejsce zlodowacenia? Znajomość nazewnictwa glacjałów i interglacjałów w Polsce i w Alpach Zasięgi poszczególnych zlodowaceń Pozostałości po każdym zlodowaceniu. Formy młodoglacjalne na niżu i w górach oraz formy peryglacjalne – ich charakterystyka + rozmieszczenie (Mapa!!!) Wpływ zlodowaceń na rzeźbę powierzchni Polski.

Ukształtowanie powierzchni Polski. Najwyższe i najniższe punkty w Polsce wraz z wysokościami Dlaczego Polskę uważa się za kraj nizinny? W jakim kierunku nachylony jest nasz kraj? Kiedy powstała rzeźba Polski i które z jej elementów są najstarsze a które najmłodsze? Charakterystyka pasów ukształtowania powierzchni – jakie czynniki ukształtowały rzeźbę w poszczególnych pasach?  Umiejętność korzystania z mapy geomorfologicznej Polski.

Zgodność budowy geologicznej z ukształtowaniem powierzchni. Gdzie występują przykłady inwersji rzeźby?

Charakterystyka stref roślinnych na Ziemi.

Piętrowość roślinna w różnych strefach klimatycznych.

Charakterystyka klimatyczno – glebowo – roślinnych stref na Ziemi

Rozmieszczenie i charakterystyka gleb strefowych, astrefowych i pozastrefowych występujących na terenie Polski. Obszary erozji gleb. Wykorzystanie rolnicze gleb.

Roślinność naturalna Polski. Typy roślinności naturalne w Polsce. Endemity i relikty.  Zasięgi występowania gatunków. Typy lasów i ich rozmieszczenie na terenie Polski. Kompleksy leśne (mapa). Wskaźnik lesistości. Znaczenie i wykorzystanie gospodarcze lasów w Polsce. Piętrowość roślinna w Tatrach.

Ochrona środowiska naturalnego w Polsce. Obiekty i obszary chronione. Parki narodowe – ich rozmieszczenie i charakterystyka. Obszary klęski ekologicznej na terenie naszego kraju.

Podział środowiska geograficznego. Pojęcie przestrzeni geograficznej. Zmiany krajobrazu wraz z rozwojem gospodarczym. Wpływ środowiska naturalnego na życie człowieka Wpływ człowieka na środowisko naturalne (pozytywny, negatywny). Przykłady degradacji środowiska przez człowieka. Obszary klęski ekologicznej. Ochrona środowiska – organizacje międzynarodowe zajmujące się tym problemem. Pojęcie ekorozwoju. Rozwój zrównoważony

1.

2.

2. urbanizacji

Rozwiązywanie zadań maturalnych

Czynniki wpływające na liczbę ludności świata. Zmiany liczby ludności na przestrzeni wieków i wg kontynentów.

Rozmieszczenie ludności na Ziemi (ekumena, subkumena, anekumena). Najmniej i najbardziej ludne kraje świata. Wskaźnik gęstości zaludnienia.

Pojęcie przyrostu naturalnego, rzeczywistego, stopy przyrostu naturalnego. Charakterystyka przyrostu naturalnego w KWR i KSR – przyczyny i skutki.

Zjawisko eksplozji demograficznej. Jej przyczyny i skutki bezpośrednie i pośrednie. Umiejętność analizy wykresu przedstawiającego eksplozję demograficzną.

Charakterystyka struktury demograficznej i zawodowej ludności KWR i KSR (w tym współczynnik feminizacji, średnia długość wieku, sektory gospodarki narodowej, problem bezrobotnych).

Charakterystyka etniczna ludności świata (narody, religie, rasy, języki).

Migracje i ich podziały. Charakterystyka największych ruchów migracyjnych w XX wieku. Problem uchodźców.

Umiejętność analizy odpowiednich danych statystycznych (tabel, diagramów, piramidy wieku)

Zmiany liczby ludności Polski. Rozmieszczenie ludności w Polsce. Gęstość zaludnienia.
Przyrost naturalny w Polsce. Okresy wyżu i niżu demograficznego od 1939 roku do dziś. Dlaczego przyrost naturalny ciągle spada od końca lat 90-tych? Jakie są skutki takiej sytuacji? Przestrzenne zróżnicowanie przyrostu naturalnego w Polsce.

Struktura demograficzna ludności Polski (podział ludności wg płci i wieku, struktura zawodowa, problem bezrobocia).
Wpływ II wojny światowej na liczbę i strukturę demograficzną ludności Polski.

Mniejszości narodowe w Polsce. Skupiska Polonii na świecie. Struktura wyznaniowa ludności.

Migracje wewnętrzne i zewnętrzne ludności

Pojęcie i typy urbanizacji. Kryteria wydzielania miast. Wskaźnik urbanizacji i jego charakterystyka na przykładzie wybranych państw.

Formy urbanizacji i ich charakterystyka (aglomeracje mono- i policentryczne: konurbacje, megalopolis: i ich przykłady na świecie.)

Charakterystyka procesów urbanizacyjnych w KWR i KSR.

Etapy urbanizacji (wstępna, suburbanizacja, dezurbanizacja, reurbanizacja).

Problemy życia w wielkich miastach. Deglomeracja i jej rodzaje.

PROCESY URBANIZACYJNE W POLSCE.
Wskaźnik urbanizacji i jego przestrzenne zróżnicowanie.
Formy urbanizacyjne w Polsce i ich charakterystyka.
Obszary wiejskie w Polsce. Typy wsi.
Funkcje miast. Struktura funkcjonalna miast w Polsce
Największe i najmniejsze miasta kraju. Kryterium wydzielania miast w Polsce.
Struktura osadnictwa w Polsce (aglomeracje, miejskie ośrodki wzrostu, ośrodki lokalne).

1.

2.

1.

2.

Rozwiązywanie zadań maturalnych

Czynniki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze rozwoju rolnictwa. Najlepsze obszary rolnicze świata.

Formy użytkowania ziemi. Struktura użytkowania gruntów.

Typy rolnictwa (ekstensywne i intensywne: pracochłonne i kapitałochłonne; rolnictwo towarowe, plantacyjne itp.

Charakterystyka rolnictwa w KWR i KSR.

Rozmieszczenie upraw na Ziemi. Główni producenci, importerzy i eksporterzy roślin. (umiejętność korzystania z map rozmieszczenia upraw, tabel statystycznych itp.).

Rozmieszczenie hodowli zwierząt gospodarczych na świecie (oprócz podstawowych również kilka słów na temat wielbłądów, lam, jaków, osłów, kóz). Mapa i rocznik statystyczny jak wyżej. Obszary hodowli intensywnej i ekstensywnej.

Wskaźniki rolnictwa intensywnego i ekstensywnego.

ROLNICTWO W POLSCE.
Czynniki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze rozwoju rolnictwa ( w tym długość okresu wegetacyjnego i klasyfikacja bonitacyjna gleb).
Rozmieszczenie i produkcja upraw roślinnych.
Hodowla zwierząt w Polsce.
Struktura użytkowania gruntów w Polsce

Rozwiązywanie zadań maturalnych

Pojęcie przemysłu. Podział przemysłu na gałęzie i branże.

Czynniki lokalizacji przemysłu.

Rozwój przemysłu. Charakterystyka wszystkich czterech rewolucji przemysłowych. (Kiedy miały miejsce? Jakie były główne nośniki energii? Jakie były najważniejsze wynalazki związane z tymi rewolucjami? Jakie obszary objęły?)

Pojęcie okręgu przemysłowego. Podział okręgów przemysłowych (surowcowe, portowe, miejskie) i ich charakterystyka z przykładami. Największe okręgi przemysłowe świata (z dużym naciskiem na Europę – bez Polski).

Pojęcie technopolii. Podział zakładów wysokich technologii. Rozmieszczenie tego typu zakładów na świecie. Tworzenie technopolii na wybranym przykładzie.

Rozwój przemysłu w KWR i KSR (gałęzie będące wyznacznikami rozwoju gospodarczego). Przemysł elektromaszynowy i jego znaczenie w gospodarce. Problem restrukturyzacji przemysłu – jego przyczyny i skutki (na wybranych przykładach).

Podział surowców energetycznych na odnawialne i nieodnawialne.

Obszary występowania surowców energetycznych na świecie (mapa).  

Eksploatacja, produkcja, import i eksport poszczególnych surowców. Główni producenci, importerzy i eksporterzy. (Umiejętność korzystania z atlasu i rocznika statystycznego).

Bilans energetyczny świata. Struktura wykorzystania energii na świecie. Produkcja energii elektrycznej: główni producenci i główni producenci na 1 mieszkańca. (Rocznik statystyczny).

Alternatywne źródła energii i ich charakterystyka i wykorzystanie.

Problemy energetyczne świata.

PRZEMYSŁ POLSKI.
Struktura gałęziowa przemysłu Polski

Czynniki lokalizacji przemysłu

Baza surowcowa i rozmieszczenie ośrodków przemysłu paliwowo-energetycznego w Polsce. Wykorzystanie alternatywnych źródeł energii na terenie naszego kraju. Przyszłość energetyki. (Nie zapomnij o rafineriach ropy naftowej, elektrowniach cieplnych bazujących na węglu brunatnym i kamiennym – mapa!)

Baza surowcowa i główne ośrodki: hutnictwa żelaza, hutnictwa metali nieżelaznych, przemysłu chemicznego, przemysłu włókienniczego, przemysłu elektromaszynowego, przemysłu mineralnego itd.

Problem restrukturyzacji przemysłu w Polsce. Przyczyny i skutki tworzenia specjalnych stref ekonomicznych w Polsce (przykłady).

Okręgi przemysłowe w Polsce i ich charakterystyka.

Obszary klęski ekologicznej w Polsce (wpływ przemysłu na środowisko naturalne w Polsce). (Weźcie pod uwagę np. GOP albo LGOM).

1.

2.

1.

2.

Rozwiązywanie zadań maturalnych

1.

2.

1.

2.

3.

Rozwiązywanie zadań maturalnych

Pojęcie państwa i jego terytorium

Wyznaczniki państwowości.

Podział wód na Ziemi (wody wewnętrzne, morza terytorialne, wody otwarte, kanały i cieśniny o znaczeniu międzynarodowym) i ich charakterystyka. Podział przestrzeni powietrznej i przestrzeni kosmicznej. Podział Antarktydy.

Zmiany na politycznej mapie świata po 1984 roku (do dziś).

 Konflikty międzynarodowe na świecie. Przykłady konfliktów zbrojnych – ich przyczyny i skutki. Obszary separatystyczne w Europie. Fundamentalizm muzułmański i jego wpływ na kształtowanie się stosunków międzynarodowych i mapę polityczną świata.

Rozwój gospodarczy świata. Wskaźniki rozwoju gospodarczego. Charakterystyka i przykłady państw o niskim i wysokim poziomie rozwoju gospodarczego. Podział świata na bogatą północ i biedne południe

Integracja gospodarcza. Przykłady organizacji integracyjnych z naciskiem na UE i organizacje, do których należy Polska.
Integracja wojskowa i polityczna. Przykłady organizacji politycznych i wojskowych z naciskiem na NATO. ONZ – powstanie, główne organy i wyspecjalizowane agendy ONZ-u

1.

2. 

3. 

1.

2.

3.

4.